Herdershond valt uit: waarom jaren ervaring niet altijd genoeg zijn

Je kunt twintig jaar herdershonden hebben gehad en tóch niet begrijpen waarom je vierde herder volledig vastloopt.

Misschien is dat wel een van de meest confronterende dingen die ik dit jaar tegenkom in mijn werk als hondencoach. Als ik kijk naar de hulpvragen die binnenkomen, maak ik me steeds meer zorgen over de herdershond. Niet omdat ik dit ras problematisch vind, maar omdat ik zie hoe gemakkelijk mensen onderschatten wat deze honden van hen vragen. Opvallend genoeg zijn het regelmatig juist de ervaren herdershondeneigenaren die ervan overtuigd zijn dat ze inmiddels wel weten hoe het werkt.

Een vierde herdershond wordt niet vanzelf een succes

“Ik heb mijn hele leven herders gehad.” Maar wat zegt die ervaring wanneer je jonge herder voortdurend op scherp staat, steeds heftiger reageert op andere honden en buiten nauwelijks nog bereikbaar is? Wanneer je de wandelingen steeds verder inkort, bepaalde straten vermijdt en uiteindelijk liever naar een afgelegen weiland rijdt omdat de eigen woonomgeving te ingewikkeld is geworden?

Een vierde herdershond wordt niet vanzelf een succes omdat je er eerder drie hebt gehad. Sterker nog, soms staat die ervaring je behoorlijk in de weg.

Wat een jonge herdershond in het eerste jaar nodig heeft

Ik heb zelf geen Duitse of Mechelse herder, maar werk ontzettend veel met deze honden en hun eigenaren. Wat mij zorgen baart, is hoeveel er juist in dat eerste levensjaar al mis kan lopen. Je haalt een intelligente, alerte en vaak razendsnel reagerende hond in huis, maar begrijpt onvoldoende wat zijn ontwikkeling vraagt.

Er wordt veel aandacht besteed aan gehoorzaamheid, socialisatie en activiteiten. Terwijl het minstens zo belangrijk is dat je leert herkennen wanneer de belasting te hoog wordt, hoeveel herstel je hond nodig heeft en wat er gebeurt wanneer opwinding en spanning zich blijven opstapelen.

Als je herder op de hondenschool alleen maar spanning opbouwt

En dan komt die jonge herder op de hondenschool. Hij scant voortdurend de omgeving, raakt gefixeerd op andere honden, kan zijn aandacht nauwelijks bij de eigenaar houden en komt amper nog tot leren. Ondertussen staat diezelfde eigenaar met aangespannen kaken, opgetrokken schouders en een steeds kortere lijn te proberen de oefeningen goed uit te voeren.

De spanning loopt aan beide kanten op, maar de oplossing blijft vaak hetzelfde: consequenter zijn, meer oefenen en vooral volhouden. En als je hond te veel onrust veroorzaakt en klanten van de trainer gaan klagen, dan krijg je een downgrade naar het einde van het grasveld.

Ik vraag me dan serieus af wat we daar eigenlijk aan het trainen zijn. Wanneer een hond in die omgeving nauwelijks ruimte heeft om informatie te verwerken, kun je eindeloos blijven herhalen zonder dat hij leert wat je hem probeert bij te brengen. En als de eigenaar iedere week opnieuw ervaart dat het niet lukt, gaat die spanning vaak ook mee naar de volgende wandeling.

Een hondenschool hoort geen plek te zijn waar hond en eigenaar steeds verder in hetzelfde patroon vastlopen. Ik ben niet tegen hondenscholen: eigenaren hebben die basiskennis echt nodig. Ik ben ertegen dat we blijven doorgaan met een aanpak die voor deze combinatie aantoonbaar niet werkt, alleen omdat de lessen nu eenmaal betaald zijn of omdat iemand zegt dat het vanzelf beter wordt.

Uitvalgedrag: kijk ook naar jezelf aan de andere kant van de lijn

Wat mij tijdens privésessies misschien nog wel het meest opvalt, is hoeveel eigenaren zich niet bewust zijn van hun eigen spanning. Ze zien de spanning bij hun hond, maar herkennen nauwelijks dat ze zelf hun adem inhouden, hun lijnvoering veranderen, hun lichaam schrap zetten en al reageren op een situatie die nog moet plaatsvinden.

Dat is precies waar ik het over heb wanneer ik spreek over bewustzijn en spiegelgedrag. Je kunt onmogelijk naar de hond blijven wijzen zonder ook te onderzoeken wat jij aan de andere kant van die lijn doet. Die wisselwerking is een belangrijk onderdeel van de Leidy-methode.

Ik verwacht niet dat iedereen met een herdershond bij mij aanklopt. Wat ik wél hoop, is dat hondeneigenaren deze manier van kijken gaan meenemen. Dat je bereid bent je eigen overtuigingen opnieuw te onderzoeken, ook wanneer je al tientallen jaren honden hebt. Een hond die vastloopt, heeft niets aan een eigenaar die blijft vertellen hoeveel ervaring hij heeft. Hij heeft iemand nodig die ziet wat er nú gebeurt.

Praktijkbeelden van triggers, stress en uitvallen

Daarom werk ik aan mijn nieuwe online mini-cursus over uitvalgedrag, triggers en stressregulatie. Ik wil daarin ook herdershonden laten zien die juist in hun eigen woonomgeving intens reageren. De opnames met deze herdershonden moeten nog worden gemaakt.

Met echte praktijkbeelden wil ik zichtbaar maken wat er tussen hond en eigenaar gebeurt voordat het uitvallen begint, welke kleine momenten we over het hoofd zien en waarom het soms noodzakelijk is om onze eigen manier van begeleiden onder de loep te nemen.

De mini-cursus laat nog even op zich wachten. Maar als jouw hond nu steeds verder vastloopt, blijf dan niet wachten op het volgende trucje of de volgende cursus. Onderzoek wat er werkelijk gebeurt en schakel passende begeleiding in wanneer je er samen niet uitkomt.

“Zo heb ik het altijd gedaan” is geen argument om te blijven doen wat niet werkt. De herdershond verdient dat we hem serieus nemen. Ook wanneer dat betekent dat we onze eigen aanpak moeten veranderen.

Hulp bij een herdershond die uitvalt

Wil je bericht wanneer de mini-cursus beschikbaar komt? Meld je aan voor de interesselijst over uitvalgedrag en volg de bevestigingsinstructies bij je inschrijving.

Heb je nu begeleiding nodig? Bekijk mijn persoonlijke hondencoaching met jouw hond. Je kunt ook beginnen met de gratis masterclass over uitvallen naar andere honden.